Эссе талдау ?лгісі


Подборка по базе: БЖБ ТЖБ талдау алгебра 9- класс (1).doc, ббілім кесіндісі талдау.doc, № 382 ТЖБ мен БЖБ талдау үлгісі.docx, Мінез типтеріне талдау жасаңыз.ppt, 0 дік талдау казак тили 2022-2023.docx, Информатика ТЖБ талдау формасы.docx, 3тоқсан БЖБ-ТЖБ талдау.doc, СВОД ТАЛДАУ.docx, 6-cынып БЖБ -ТЖБ талдау.docx, 5-11 cынып ТЖБ талдау 21-22.docx


Көркем шығарманы талдау үлгісі

Т.Әбдік «Тозақ оттары жымыңдайды» әңгімесі

Тақырыбы Ұлт тағдыры
Жанры Хикаят
Идеясы Нәсілшілдер айқасы (өркениеттің, демократияның, мәдениеттің еш жазығы жоқ араку тайпасының жеке әлемін бұзуы)
Көркемдік әдіс Сюрреализм (өркениет қарқынын түсіне алмай, бойын қорқыныш билеген адамның санасына үрей қалай билік жүргізетіндігі баяндалады (Янумака бейнесі), психологизм (араку тайпасын қырған ақ нәсілділерден қашқан Киякудің психологиялық жай-күйі табиғатпен астастыра суреттеледі).
Негізгі сарындар (мотивтер) Жалғыздық (Жалғыз қалған Киякудің көңіл-күйі суреттеледі. М/ы: жалғыздық дерті жайлаған жан дүниесіне бір сәуле енгендей болып, еңсесін көтерді); Қорқыныш, үрей сарыны (өркениеттен үрейленген, қорыққан Янумака шал жынданып өледі. Ақ нәсілдер жаққан электр шамдары «тозақ» болып елестейді. Шығарманың «Тозақ оттары жымыңдайды» деп аталуы содан; Жатсыну (Янумака шалдың Пауланы ұнатпауы, ортаға қабылдамауы, түбінде бір қорқыныштың болатынын сезуі); Сағыныш (Киякудің өзінің бұрынғы өмірін сағынуы, аңсауы. М/ы: Осы тұста көкірегіне қақыратқан бір дерті сағыныштан көзінің алды тұмандануы).
Негізгі концептілер Тағдыр, өмір мен өлім, тозақ, уақыт.
Мифопоэтикалық немес мистикалық көріністер Янумака шалдың қызыл оттардан, жалыннан шошуы, тозаққа түскендей болуы.
Жазушының стильдік ерекшелігі Табиғат пен адамның көңіл-күйін астастыра суреттеуі, шығарманы баяндауда лирикалық шегіністі, ретроспекция әдісін пайдалануы (М/Ы.Анасынан шыр етіп түскенде әкесі оған «Кияку» деп ат қойды).
Символдық астарлы мән Янумака шал көрген «тозақ оттары» арқылы түбінде араку тайпасының жойылып, ең соңында ақ нәсілдер өркениетінің үстемдік орнататынын астарлап жеткізеді.
Мекеншақ (Хронотоп): уақыт пен кеңістік ұғымы Шығармадағы мекеншақ категориясы кешегі мен бүгінгіні еске түсіру, сағыну, үрейлену шеңберінде беріледі. Басты кейіпкер Киякудің (доктор Эдуард Бейкер) өмір кезеңдері, көңіл-күй тебіренісі реалды (бүкіл шығарманың өң бойындағы кейіпкердің басынан кешкендері) және перцептуалды (ақ нәсілділерден қашқан кездегі кеңістік пен уақыт шеңберінде өткен үдеріс, яғни 1 аптаға созылған уақытта үңгір, орман, ескі сүрлеу арасында адасуы) уақыт шеңберінде жүзеге асады.
Көркем шығарманың композициясы Сюжеттің басталуы (экспозиция) – Палателидің Эдуард Бейкердің емханасына келуі

Сюжеттің дамуы – журналист Палателли мен доктор Э.Бейкердің арасындағы сұхбат

Сюжеттік байланыс – үндіс бала Киякудің алғаш рет өзін жауапты, аманат арқалаған адам кейпіне енуі

Сюжеттің шарықтау шегі – жалғыз өзі аман қалған Киякудің «белгісіз кеңістікке ұмтылуы»

Сюжеттік шешім – араку тайпасының соңғы өкілінің өлімі (Э.Бейкердің дәрігерлік қызметіндегі жалғыз сәтсіздік)

Көркемдік амал-тәсілдер Шығармада кейіпкерлердің кескін-келбетін, психологиялық жай-күйін суреттеуде айшықтау мен құбылту түрделі, күрделі синтаксистік тұтастықтар пайдаланылады.

Ескерту: Бұл жерде көркем шығарманы талдаудың қысқаша үлгісі беріліп отыр. Кестенің екінші бөлігіне міндетті түрде мысалдар келтіру керек.

Әдеби-талдау эссе
Әзілхан Нұршайықовтың «Ақиқат пен аңыз» роман-диалогіндегі автордың батыр мінезін танытуын талдап жазыңыз.
Батыр – ерен күш иесі, еш нәрседен қорықпайтын, жауға тік келетін айбарлы адам. Адамның батырлығы, батырға тән мінезі жағдаят үстінде танылады. «Ақиқат пен аңыз» роман-диалогіндегі кейіпкер – Ұлы Отан соғысының батыры Бауыржан Момышұлы. Әзілхан Нұршайықов туындыда аты аңызға айналған батырды оқырманына барынша жеткізуге тырысқан. Оны қан майдандағы батыр ретінде ғана емес, адам құндылықтары тұрғысынан да таныта білген. Роман-диалогте Бауыржан Момышұлы қара батырға тән мінезімен көрінеді. Оны автор Серебряковтың Жоғарғы Президиумға жазған хатындағы: «…ұрыс үстінде Момышұлы жаралы болды. «Енді шегінерлік жер жоқ, полкта адам аз қалды, не көрсем де полкпен бірге көремін», — деп, ол ұрыс даласын тастап кетуден бас тартты», — деген жолдар арқылы жеткізді. Бауыржан Момышұлының бойында жігерін қайрай білетін, бірбеткейлік батырға тән мінез бар. Ол ауыр жараланса да, ұрыс даласынан кетпеді. Мұндай батырларды қазақ халқында қара батыр деп атайды. Батырға тән қасиет алып қара күш иесі және қорықпайтын жаужүрек болумен ғана шектелмейді. Сонымен бірге, адам бойындағы жақсы қасиеттердің бәрі батырға да тән. Сондай қасиеттердің бірі ретінде автор туындыда Бауыржан Момышұлын кемеңгерлігімен танытады. Автордың «…не бары жаудың екі-ақ танкін жойдым» деген сөзіне: «Сен сияқты солдаттың әрқайсысы екі танктен қирата берсе, ол осал іс пе екен!? … сегіз фашисті өлтіріпсің, … Ал екі мың отандасыңды ажалдан аман алып қалыпсың. Бұл, біле білген кісіге, аз еңбек емес, қарағым!» — деген сөзі арқылы жазушы батырдың ақылдылығын, кішіпейілдігін, кеңпейілдігін көрсетті. Батыр Бауыржан: «Сенің мұның менің батырлығымның қасында түк емес» — деген сияқты менмендік танытпай, өзі сияқты соғыс жауынгерінің бағасын арттырып, құрметтей білді. Автор, тіпті, «Апырай, а! …күні бүгінге дейін еліме мұндай еңбек сіңірдім деп ойламаушы едім» — деп қанаттанып қалды. Мұндай даналық батырлықпен пара-пар.
Қорытындылай келе, роман-диалогтегі автор жеткізген батырдың әр сөзі, әрекеті – оқырманына үлгі. Үлгі болып қана қоймай, отан, туған жер, абырой, парыз туралы ойлануына түрткі болады. Бұл роман-диалогті қазақ қана оқып қоймай, әлемнің әрбір тіліне аударылып, жалпыадамзаттық құндылыққа тәрбиелеудің көркем құралы ретінде таратылуы керек.

Әдеби-талдау эссеге құрылымдық талдау
КІРІСПЕ
Тақырыпты түсіну сөйлемі:
Батыр — ерен күш иесі, еш нәрседен қорықпайтын, жауға тік келетін айбарлы адам. Адамның батырлығы, батырға тән мінезі жағдаят үстінде танылады.
Бұл сөйлемде эссе жазушы эссенің тақырыбына орай, эсседе талданатын мәселе туралы түсінік беріп тұр. Тақырып батыр, батырға тән мінезді талдауды сұрап тұр.
Тақырыптың өзектілігі:
«Ақиқат пен аңыз» роман-диалогіндегі кейіпкер Ұлы Отан соғысының батыры – Бауыржан Момышұлы. Әзілхан Нұршайықов туындыда аты аңызға айналған батырды оқырманына барынша жеткізуге тырысқан.

Тақырыптың өзектілігі эссе жазуға себеп болған жайдан хабардар етеді. Өзекті мәселе – автордың батыр мінезін таныта білуі.
Тезис:
Оны қан майдандағы батыр ретінде ғана емес, адам құндылықтары тұрғысынан да таныта білген.

Эссе тақырыбынан тезис қойылады. Тақырып батыр мінезін автордың жеткізуін сұрап тұр. Сондықтан тезис те автордың Бауыржан Момышұлының батырға тән мінезін ашуын талдауға байланысты қойылған. НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1 – абзац
Тезисті қолдаушы пікір
Роман-диалогте Бауыржан Момышұлы қара батырға тән мінезімен көрінеді.
Тезис Бауыржан Момышұлының батырға тән мінезін ашуын талдауға байланысты қойылды. Соған қатысты тезистегі негізгі ойды қолдайтын пікір білдірілді. Пікір «қара батырға тән мінезімен көрінеді».
Аргументке дейінгі баяндау (уақыт, мекен, жағдай, қатысушылар т.б.)
Оны автор Серебряковтың Жоғарғы Президиумға жазған хатындағы:
Әдеби эссенің ерекшелігіне қарай аргумент келтіргенге дейін сол сөздің болған уақыты, мекені, жағдай, кімдердің бұл сөзге қатысы бар екендігі туралы қысқаша баяндайды.
Аргумент
«…ұрыс үстінде Момышұлы жаралы болды. «Енді шегінерлік жер жоқ, полкта адам аз қалды, не көрсем де полкпен бірге көремін»,- деп ол ұрыс даласын тастап кетуден бас тартты»

Бауыржан Момышұлының батырға тән мінезін танытатын хаттағы сөйлем аргумент ретінде алынған. Талдау(анализ)
— деген жолдар арқылы жеткізді. Бауыржан Момышұлының бойында жігерін қайрай білетін, бірбеткейлік батырға тән мінез бар. Ол ауыр жараланса да, ұрыс даласынан кетпеді.

Аргументтен кейін автордың оқырманға танытып тұрған батыр мінезіне талдау жасайды.
Абзацты қорытындылаушы сөйлем
Мұндай батырларды қазақ халқында қара батыр деп атайды.

Абзацта айтылған пікір, аргумент, анализдерден кейін абзацты қорытындылап, жинақтап, бекітетін сөйлем.
Негізгі бөлімнің бір абзацынан екінші абзацқа өтуші сөйлем
(қажет болғанда)
Батырға тән қасиет алып қара күш иесі және қорықпайтын жаужүрек болумен ғана шектелмейді.
Бұл сөйлем эсседегі ой бірізділігін сақтау қажет болған жағдайда ғана жазылады. Осы сөйлем келесі абзацтың не туралы болатынына сілтеме беріп тұр.
2 – абзац
Тезисті қолдаушы пікір
Сонымен бірге, (сөз оралымы) адам бойындағы жақсы қасиеттердің бәрі батырға да тән. Сондай қасиеттердің бірі ретінде автор туындыда Бауыржан Момышұлын кемеңгерлігімен танытады.
Аргумент
Автордың «…не бары жаудың екі-ақ танкін жойдым» деген сөзіне: «Сен сияқты солдаттың әрқайсысы екі танктен қирата берсе, ол осал іс пе екен!? … сегіз фашисті өлтіріпсің, … Ал екі мың отандасыңды ажалдан аман алып қалыпсың. Бұл, біле білген кісіге, аз еңбек емес, қарағым!»
Талдау(анализ)
— деген сөзі арқылы жазушы батырдың ақылдылығын, кішіпейілдігін, кеңпейілдігін көрсетті. Батыр Бауыржан: «Сенің мұның менің батырлығымның қасында түк емес» — деген сияқты менмендік танытпай, өзі сияқты соғыс жауынгерінің бағасын арттырып, құрметтей білді. Автор, тіпті, «Апырай, а! …күні бүгінге дейін еліме мұндай еңбек сіңірдім деп ойламаушы едім» — деп қанаттанып қалды.
Абзацты қорытындылаушы сөйлем
Мұндай даналық батырлықпен пара-пар.
ҚОРЫТЫНДЫ БӨЛІМ
Қорытындылай келе, роман-диалогтегі автор жеткізген батырдың әр сөзі, әрекеті – оқырманына үлгі. Үлгі болып қана қоймай, Отан, туған жер, абырой, парыз туралы ойлануына түрткі болады. Бұл роман-диалогті қазақ қана оқып қоймай, әлемнің әрбір тіліне аударылып, жалпыадамзаттық құндылыққа тәрбиелеудің көркем құралы ретінде таратылуы керек.

Талдау(анализ). Абзацты қорытындылаушы сөйлем. ҚОРЫТЫНДЫ БӨЛІМ. Эссені қорытындылаушы сөйлем. Эссені бағалау. Бағалау әдеби эссе түрлерінің барлығын қамтиды, бірақ эссе т&

Талдау(анализ)

деген жолдар негіз болады. Бұ л деректер оқ иғ аның растығ ына сендіреді.

Абзацты қ орытындылаушы сө йлем

Сондық тан Қ ұ нанбайдың ү кімімен келіспеуге негіз жоқ, оны ұ рпақ болашағ ын ойлағ ан кемең гер деп айтуғ а болады.

Қ ОРЫТЫНДЫ БӨ ЛІМ

Қ орытындылай келе, ақ иқ атқ а негізделген(тезиске оралу)жаза теріс ө неге қ алдырмауды(негізгі бө лім абзацтарының тү йіні)кө здеген.

Эссені қ орытындылаушы сө йлем

Бұ л оқ иғ а ә рбір оқ ырманын тү зу жолдан адаспауғ а тә рбиелейді.

       Бір мә селені қ озғ ағ ан екі эссе. Екеуінің тақ ырыбы екі тү рлі берілгенімен, қ озғ ағ ан мә селелері — Қ одар мен Қ амқ а оқ иғ асы. Бірінші тақ ырыптың жазу тә сілі – талдау, екіншісінікі – дә лелдеу. Бірінші эсседе оқ ушы автор ойын талдап жазады, екіншісі дә лелдеп жазады. Бірінші эссенің тезисі негізгі идеяны білдірсе, екінші эссенің тезисі позиция/ұ станымды білдіреді. Бірінші эсседе негізгі идеяны талдаса, екінші эсседе позицияны аргументтермен қ орғ ап, бекітеді.

Эссені бағ алау

Бағ алау ә деби эссе тү рлерінің барлығ ын қ амтиды, бірақ эссе тү ріне қ арай бағ алау критерийінің ішінен сол эссе тү ріне сә йкесі бойынша ғ ана бағ аланады.

Балл Сыни ой/Анализ/ Тіл сауаттылығ ы
 
 
9-10
· тақ ырыпты ө те жақ сы тү сінгенін кө рсетеді; тақ ырыптан ешауытқ ымайды;
· тезисті(ұ станым, негізгі идея) тақ ырыпқ а сә йкес ө те жақ сы қ ояды;
· тезиске қ атысты ө те жақ сы пікір білдіреді(сыни ой, кө зқ арас);
· сыни пікіріне ө те жақ сы нақ ты дә лелдер(аргументтер) келтіреді;
· анализ жасау ү шін алғ ан дә лелдерді, автор қ олданғ ан тә сілдерді ө те жақ сы талдайды;
· ә деби терминдерді, деректерді ө те орынды қ олданады;
· ә деби шығ армағ а ө те жақ сы сыни сараптама жасайды;
· ойдың логикалық бірізділігін ө те жақ сы сақ тайды;
· ө з талдауының, сараптауының тү йінін ө те жақ сы қ орытындылап, шешім ұ сынады.
· эссе тақ ырыбына сә йкес жазу стилін(баяндау, дә лелдеу, сипаттау) ө те жақ сы таң дайды;
· стильге қ атысты сө здерді ө те тиімді пайдаланады;
· ойдың логикалық бірізділігін сақ тау ү шін сө з оралымдарын(шылау, қ ыстырма сө здер) ө те жақ сы таң дайды;
· бай сө здік қ орын ө те тиімді дә лдікпен, икемділікпен қ олданады;
· оқ ырманғ а ерекше ә сер беру мақ сатында қ олданылатын кө ркем тіл қ ұ ралдарын ө те орынды қ олданады;
 
 
Грамматикалық сауаттылық:
3 қ атеге дейін
 
 
 
7-8
· тақ ырыпты жақ сы тү сінгенін кө рсетеді, тақ ырыптан ауытқ ымайды;
· тезисті (ұ станым, негізгі идея) тақ ырыпқ а сә йкес жақ сы қ ояды;
· тезиске қ атысты жақ сы пікір білдіреді(сыни ой, кө зқ арас);
· сыни пікіріне нақ ты дә лелдерді (аргументтер) жақ сыкелтіреді;
· анализ жасау ү шін алғ ан дә лелдерді, автор қ олданғ ан тә сілдерді жақ сыталдайды;
· ә деби терминдерді, деректерді орынды қ олданады;
· ә деби шығ армағ а сыни сараптаманыжақ сыжасайды;
· ойдың логикалық бірізділігін жақ сысақ тайды;
· ө з талдауының, сараптауының тү йінін жақ сық орытындылап, шешім ұ сынады.
· эссе тақ ырыбына сә йкес жазу стилін (баяндау, дә лелдеу, сипаттау)  жақ сы таң дайды;
· стильге қ атысты сө здердітиімдіпайдаланады;
· ойдың логикалық бірізділігін сақ тау ү шін сө з оралымдарын(шылау, қ ыстырма сө здер) жақ сы таң дайды;
· бай сө здік қ орындә лдікпен, икемділікпен тиімдіқ олданады;
· оқ ырманғ а ерекше ә сер беру мақ сатында қ олданылатын кө ркем тіл қ ұ ралдарын орынды қ олдануғ а тырысады.
 
Грамматикалық сауаттылық:
7 қ атеге дейін
 
 
5-6
· тақ ырыпты қ анағ аттанарлық дең гейдетү сінгенін кө рсетеді, тақ ырыптан біршамадең гейде ауытқ иды;
· тезисті(ұ станым, негізгі идея) тақ ырыпқ а сә йкес қ оюы ә лсіз;
· тезиске қ атысты білдірген пікірі (сыни ой, кө зқ арас) ә лсіз;
· сыни пікіріне анализ жасау ү шін алғ ан дә лелдері (аргументтер) жеткіліксіз;
· автор қ олданғ ан тә сілдерді, ә деби терминдерді, деректерді қ олдануы ө те аз;
· ә деби шығ армағ а қ анағ аттанарлық дең гейде сыни сараптама жасайды;
· ойдың логикалық бірізділігін қ анағ аттанарлық дең гейде сақ тайды;
· ө з талдауының, сараптауының тү йінін қ анағ аттанарлық дең гейде қ орытындылап, шешім ұ сынады.
· эссе тақ ырыбына сә йкес жазу стилін(баяндау, дә лелдеу, сипаттау) қ анағ аттанарлық дең гейде таң дайды;
· стильге қ атысты сө здердібіршама тиімді пайдаланады;
· қ олданғ ан сө з оралымдары (шылау, қ ыстырма сө здер) ойдың логикалық бірізділігін жеткізуге сә йкестілігі біршамадең гейде;
· бай сө здік қ орын біршама дә лдікпен, икемділікпен қ олданады;
· оқ ырманғ а ерекше ә сер беру мақ сатында қ олданылатын кө ркем тіл қ ұ ралдары жеткіліксіз.
 
Грамматикалық сауаттылық:
10 қ атеге дейін
 
 
3-4
· тақ ырыптышектеулідең гейдетү сінгенін кө рсетеді, тақ ырыптан шектеулідең гейдеауытқ ымайды;
· тезисті(ұ станым, негізгі идея) тақ ырыпқ а шектеулідең гейдесә йкес қ ояды
· тезиске қ атыстышектеулідең гейдепікір білдіреді(сыни ой, кө зқ арас);
· сыни пікіріне  шектеулідең гейдедә лелдер(аргументтер) келтіреді;
· анализ жасау ү шін алғ ан дә лелдерді, автор қ олданғ ан тә сілдерді шектеулідең гейде талдайды;
· ә деби терминдерді, деректерді шектеулі дең гейде орынды қ олданады;
· ә деби шығ армағ а шектеулідең гейдесыни сараптама жасайды;
· ойдың логикалық бірізділігін шектеулідең гейде сақ тайды;
· ө з талдауының, сараптауының тү йінін шектеулідең гейде қ орытындылап, шешім ұ сынады.
· эссе тақ ырыбына сә йкес жазу стилін(баяндау, дә лелдеу, сипаттау) шектеулідең гейде таң дайды;
· стильге қ атысты сө здердішектеулідең гейде пайдаланады;
· ойдың логикалық бірізділігін сақ тау ү шін сө з оралымдарын(шылау, қ ыстырма сө здер) шектеулідең гейдетаң дайды;
· бай сө здік қ орын шектеулідең гейде дә лдікпен, икемділікпен қ олданады;
· оқ ырманғ а ерекше ә сер беру мақ сатында қ олданылатын кө ркем тіл қ ұ ралдарын шектеулідең гейдеқ олданады.
 
Грамматикалық сауаттылық:
13 қ атеге дейін
 
 
1-2
· тақ ырыптытү сінуде ауытқ ығ анын кө рсетеді;
· тезисті(ұ станым, негізгі идея) тақ ырыпқ а сә йкес емес қ ояды;
· тезиске қ атысты тақ ырыпқ а сә йкес келмейтін пікір білдіреді(сыни ой, кө зқ арас);
· сыни пікіріне шектеулідең гейде дә лелдер(аргументтер) келтіреді;
· анализ жасау ү шін алғ ан дә лелдерді, автор қ олданғ ан тә сілдерді шектеулідең гейде талдайды;
· ә деби терминдерді, деректерді шектеулідең гейде қ олданады;
· ә деби шығ армағ а шектеулідең гейдесыни сараптама жасайды;
· ойдың логикалық бірізділігін шектеулідең гейде сақ тайды;
· ө з талдауының, сараптауының тү йінін шектеулідең гейде қ орытындылап, шешім ұ сынады.
· эссе тақ ырыбына сә йкес жазу стилін(баяндау, дә лелдеу, сипаттау) шектеулідең гейде талдайды;
· стильге қ атысты сө здердішектеулідең гейдеқ олданады;
· ойдың логикалық бірізділігін сақ тау ү шін сө з оралымдарын(шылау, қ ыстырма сө здер) шектеулідең гейде таң дайды;
· сө здік қ орыншектеулідең гейдедә лдікпен, икемділікпен қ олданады;
· оқ ырманғ а ерекше ә сер беру мақ сатында қ олданылатын кө ркем тіл қ ұ ралдарын шектеулідең гейдеқ олданады;
 
 
Грамматикалық сауаттылық:
13 қ атеден кө п
 
 
 

· тақ ырыптытү сінуде біршама ауытқ ығ анын кө рсетеді;
· тезисті (ұ станым, негізгі идея) тақ ырыпқ а сә йкес қ оя алмайды;
· тезиске қ атысты тақ ырыпқ а сә йкес келмейтін пікір білдіреді (сыни ой, кө зқ арас);
· сыни пікіріне шектеулідең гейде дә лелдер (аргументтер) келтіре алмайды;
· анализ жасау ү шін алғ ан дә лелдерді, автор қ олданғ ан тә сілдерді шектеулідең гейде талдай алмайды;
· ә деби терминдерді, деректерді шектеулідең гейдеқ олдана алмайды;
· ә деби шығ армағ а шектеулідең гейде сыни сараптама жасай алмайды;
· ойдың логикалық бірізділігін шектеулідең гейде сақ тайды;
· ө з талдауының, сараптауының тү йінін шектеулідең гейде қ орытындылап, шешім ұ сына алмайды.
· эссе тақ ырыбына сә йкес жазу стилін(баяндау, дә лелдеу, сипаттау) шектеулідең гейде таң дайды;
· стильге қ атысты сө здердішектеулідең гейде пайдаланады;
· ойдың логикалық бірізділігін сақ тау ү шін сө з оралымдарын (шылау, қ ыстырма сө здер) шектеулідең гейде таң дайды;
· бай сө здік қ орыншектеулідең гейдедә лдікпен, икемділікпен қ олданады;
· оқ ырманғ а ерекше ә сер беру мақ сатымен кө ркем тіл қ ұ ралдарын шектеулідең гейдеқ олданады;
 
 
Грамматикалық сауаттылық:
13 қ атеден кө п
 

Ә дебиет:

Сыни ой /Анализ/

Балл Бағ а

Қ азақ тілі:

Тіл сауаттылығ ы

Балл Бағ а
9-10 9-10
7-8 7-8
4-6 4-6
0-3 0-3

Сыни ой/Анализ/

Оқ ушының эссе тақ ырыбын тү сініп, тақ ырыпқ а қ атысты сыни ой білдіруі, оны нақ ты аргументтермен дә лелдей білуі бағ аланады. Эссе барысында оқ ушы тақ ырыптан ауытқ ымауы керек. Сыни ой, талдаулары тезистегі негізгі идеяғ а, ұ станымғ а сә йкес болуы қ ажет. Анализ жасау ү шін алғ ан дә лелдерді, автор қ олданғ ан тә сілдерді тү сініп талдай отырып, ә деби шығ армағ а сыни сараптама жасай білу дағ дысы ескеріледі. Негізгі идеяғ а сә йкес ойдың логикалық бірізділігін сақ тайды. Эссе бойынша ө з талдауының, сараптауының тү йінін қ орытындылап, шешім ұ сынады.

Эссе жазу әдістері. Строчка за строчкой пишем эссе. The rules of writing essay.

Эссе қалай жазылады?

2016/ 2017 оқу жылында ҰБТ форматы өзгерді. Енді 11 сыныптарда қорытынды аттестацияда эссе жазу білу талап етіледі. Сонымен қатар көптеген ЖОО эссе тек орыс тілі , ағылшын, қазақ тілінен ғана емес, тарихтан да — жазуы тиіс.

Батыс елдерінде оқуға құжат тапсырылғанда ерекше көңіл тағы да ЭССЕге бөлінеді. Азғантай тәжірбиеммен бөліссем деп едім….

Эссе дегеніміз (фр. тіл. essai -тәжірбие, лат.т. exagium – құрау ) – философиялық, әдеби, тарихи, публицистикалық, әлеуметтанулық, саяси және тағы басқа саладағы ғылыми емес, автордың жеке көзқарасын білдіретін прозалық мәтін. Жанр ретінде енгізген 1580 ж. Мишель Монтень болатын, ал «эссе» сөзін бірінші рет қолданып, осы жанрда 1597 жылы Френсис Бэкон кітаптарын жазып шығарды.

Эссе екіге бөлінеді: 1) субъективті; негізгі мақсаты – авторды жан жақты ашу, таныту. 2) объективті; негізгі мақсаты – белгілі бір ғылыми тақырып бойынша автордың көзқарасын ашу, таныту.

Қолданылуына қарай: әдеби жанрда, білімді бақылау әдісі ретінде, батыс елдерінде ЖОО-ға түсуде талап етіледі. Жазылу көлемі: 250 – 500 сөз, 1-2 беттен 20 бетке дейін.

Эссе жазу кезеңдері:

Проблеманы анықтау -ойлану–жоспарлау –жазу–тексеру

ЭССЕ жазу барысында қатаң сақталынуы тиіс ТАЛАПТАР:
• Жеке көзқарастың көрінісі;
• Фактілі дәлелдер (аргументтер);
• Теоретикалық негіздеме;
• Терминдерді қолдану;
• Цитаталарды келтіру;
• Әртүрлі көзқарастарды мысалға алу;
• Логикалық заңдылықтың сақталынуы;
• Салыстыру және қорытындылау әдістерін қолдану;
• Сауаттылық (пункт., орфогр.);
• Юмор, сарказм;
• Ғылыми еңбектерге сілтеме жасау
.

Эссенің жазылу құрылымы:
1. Кіріспе. Тақырыптың негізгі мәні мен негіздемесі тезис түрінде көрсетіледі;
2. Тақырыпты дамыту: Тақырыпқа сәйкес бар біліміңізбен: теория, фактілер, идея, ақпараттар, паралелдеу, аналогия, ассоцация, теңеу, сұрақтар қою, т.б. қолданып, дәлелдейсіз (аргументация).
. 1. Аргумент түсіндіру мысал (факт) байланыстырушы сөйлемдер. 2. Аргумент түсіндіру мысал (факт) байланыстырушы сөйлемдер;
3. Қорытынды. Жалпылау мен аргументтеріңіздің логикалық қорытындысы. «Тоқсан ауыз сөздің тобықтай түйіні».

Жиі кездесетін қателіктер:


1. Проблема ашылмайды;
2. Автордың жеке позициясы көрінбейді;
3. Теоретикалық негіздемесі жоқ;
4. Терминдерді орынсыз, сауатсыз қолдану;
5. Тым қарапайым өмірдің мысалдары көп;
6. Ауызекі сөздер, диалект, сленг, жаргон сөздер;
7. Келтірілген мысалдар автор позициясына қайшы;
8. Қорытындылау, түйін шығару деген жоқ;
9. Логиканың болмауы.

Бағалау талаптары.

 Бірінші әдіс:
1. Тақырып, проблеманы ашуда жеке көзқарас, позиция, қарым-қатынас көрініс табуы. 2-1-0.5-0
2. Проблема теоретикалық деңгейде негізделіп терминдер дұрыс қолданылуы. 1-1-0.5-0
3. Қоғамдық өмір немесе жеке тәжірбиесіне сүйенген фактілі дәлелдер. 1-1-0-0

Екінші әдіс:
Жалпы білімі-knowledgeable max 30
Сөздік қор-Vocabulary max 20
Тілді қолдану деңгейі (сан есім, сын есім, етістіктер, т.б.) max 25
Сауаттылық-Mechanics max 5

Эссенің құрылымы кіріспе, негізгі бөлім, қорытындыдан тұрады.

Маңызды ережелерінің бірі – тезис қою. Тезис – эссенің кілті. Кілті табылмаса, эссенің негізгі мақсатына жетуі де қиындыққа ұшыратады. Тезис – автор ұстанымы, негізгі бөлімде дәлелденетін ойға сілтеуші негізгі идея. Тезис кіріспе бөлімде қойылады. Кіріспе бөлім нені қамту керек? Кіріспе бөлімде эссе жазушы эссе тақырыбына түсінік береді. Осы арқылы жазушының эссе тақырыбын түсінгенін анықтай аламыз. Бұл тақырып неліктен өзекті екендігі жазылады. Тақырып және оның өзектілігі туралы жазылғаннан кейін тезис қойылады. Тезистен кейін негізгі бөлімге көшуші сөйлем жазылады. Тезис нақты әрі анық берілсе, жазбауға да болады. Кіріспе бөлім бойынша мысалға назар аударайық.

Дос табу оңай ма? – депті қарт.

Ата, дос табу ақылдыға оңай, ақымаққа қиын, – депті бала.

Эссе тақырыбы: Сіз қалай ойлайсыз? Дос табу ақылдыға оңай ма, ақымаққа оңай ма?

Дос – адамның рухани болмысы, дүниетанымы жағынан үндес келетін жақын жаны. Өз ойыңды, сырыңды, қуанышыңды, ренішіңді, өкінішіңді, жетістігіңді, кемшілігіңді досыңмен бөлісе аласың. Бірақ осының бәрін бөлісе алатын дос табу оңай ма? Дос болудан бұрын, дос табу қиын. Дос табу кімге оңай? Менің ойымша, дос табу ақымаққа оңай. Неге?

Тақырыпты түсінуін білдіретін сөйлемдер: Дос – адамның рухани болмысы, дүниетанымы жағынан үндес келетін жақын жаны. Өз ойыңды, сырыңды, қуанышыңды, ренішіңді, өкінішіңді, жетістігіңді, кемшілігіңді досыңмен бөлісе аласың.

Тақырыптың өзектілігін білдіретін сөйлемдер: Бірақ осының бәрін бөлісе алатын дос табу оңай ма? Дос болудан бұрын дос табу қиын. Дос табу кімге оңай?

Тезис: Менің ойымша, дос табу ақымаққа оңай.

Негізгі бөлімге өтуші сөйлем: Неге? (риторикалық сұрақ)

Эссенің бірнеше түрі бар. Кіріспе бөлімінің тезисі де ерекшелігіне сәйкес қойылады. Мысалға келтірілген кіріспе бөлім аргументтік эссеге қатысты қойылған. Кіріспе бөлімде тезис қойылғаннан кейін негізгі бөлімге көшеді.

Негізгі бөлім эссе жазушының тезиске, яғни негізгі идеяға қатысты айтатын қолдаушы идеяларына (пікіріне) байланысты абзацтарға бөлінеді. Бөлім құрылымына не кіреді? Пікір, аргумент, абзацты қорытындылаушы сөйлем, абзацтан абзацқа өтуші сөйлем. Бір пікір бір абзац. Негізгі бөлім бойынша мысал. 

Ақымақ кез келген адаммен дос бола береді. Себебі оның өмірлік ұстанымы айқын емес. Ол өз істеріне талдау жүргізіп ойланбайды. Дұрыс па, дұрыс емес пе деген сұрақтар да оны көп толғандырмайды. Өз ісіне есеп бере алмағандықтан, өзгелерді де бағалай алмайды. Сондықтан ақымаққа дос табу оңай. Ақымаққа дос табудың оңай болуының тағы да басқа себептері бар.

Пікір (негізгі идеяны, яғни тезисті қолдаушы сөйлем): Ақымақ кез келген адаммен дос бола береді.

Аргумент:

1. Себебі оның өмірлік ұстанымы айқын емес. 

2. Ол өз істеріне талдау жүргізіп ойланбайды. 

3. Дұрыс па, дұрыс емес пе деген сұрақтар да оны көп толғандырмайды. 

4. Өз ісіне есеп бере алмағандықтан, өзгелерді де бағалай алмайды.

Абзацты қорытындылаушы сөйлем: Сондықтан ақымаққа дос табу оңай.

Абзацтан абзацқа өтуші сөйлем: Ақымаққа дос табудың оңай болуының тағы да басқа себептері бар. 

Негізгі бөлімнің соңғы абзацында басқа абзацқа өтуші сөйлем орнына, негізгі бөлімнен қорытынды бөлімге өтуші сөйлем жазылады.

Қорытынды бөлімде логика бойынша кіріспе бөлімдегі тезиске қайта оралады. Тезисте қандай идея, қандай ұстаным айтылып еді. Негізгі бөлімде негізгі идея талданды ма? Осы екі сұрақ бойынша ойланып, негізгі бөлімдегі абзацтардың түйінін шығарып, қорытынды бөлім жазылады. Мысалы: Қорытындылай келе, дос табудың қиындығы ақылдыға тән. Мақсатсыз, … … …, … … …, … … … адамға дос табу жеңіл. Дос табуда қателеспеуге тырысыңыз.

Бұл – эссенің негізгі құрылымы. Эссе құрылымының бөліктері бір-бірінен ажырамайтын, спираль іспеттес болады. Сөз оралымдары, яғни абзацтан абзацқа өтуші сөйлемдер, шылаулар, қаратпа сөздер эссе құрылымын байланыстырады. Шылаулар абзацтарда айтылатын пікір мағынасына қарай қолданылады. Қаратпа сөздер эссе жазушының ойына байланысты қойылады.

Эссе тақырыптары эссе түрлеріне қарай әртүрлі құрылады. Аргументтік, дәлелдемелік, әдеби, сыни, синтез эсселердің өзіндік ерекшеліктері бар. Осыған сәйкес тақырыптарында да өзгешілік бар.

Эссе жазу адамды үздіксіз оқуға итермелейді. Идея айтып, пікір білдіргенмен, аргументтермен бекіте алмау – аяқталмаған эссе. Толық эссе жазылу үшін қоғамда болып жатқан жаңалықтар, әртүрлі саладағы өзгірістер, тың ойлар, оқиғалар, жаһандық мәселелер назардан тыс қалмау керек. Нашар аргументтен нашар эссе жазылады. Эссе – білім алушыны үздіксіз оқуға жетелейтін жазба жұмыс түрі.

Енді эссе құрылысын және әрбір бөлімінде не жазылу керек екенін анықтап алайық:

1. Кіріспе. Мұнда 3-4 сөйлем жеткілікті. Бірінші сөйлемде оқырмандарды қызықтыру керек. Ол үшін сіздің эссе тақырыбыңыз өзекті екенін дәлелдейтін мәлімет жазылу керек. Тағы да еске түсіріп кетейік, плагиатты болдыртпас үшін ресурты көрсету керек. Эсседе берілген мәселені толық 100 пайыз қарастыру дұрыс болып саналмайды. Сондықтан да екінші сөйлемде жалпы айтып кеткен мәселенің ішінде негізгі тоқталатын 2/3 (эссе түріне байланысты, сондықтан бұл туралы келесі мақалаларда жазатын болам) қырды/ аспектіні таңдағаныңызды көрсету керексіз. Үшінші сөйлемде эссеге осы қырларды/аспектілерді таңдаудағы мақсатты көрсету керексіз. Бұл салыстыру, талдау жасау, шешімдерді ұсыну болуы мүмкін және мақсат эссе түріне байланысты. 2. Негізгі бөлім 3 абзацтан тұрады. Әрбір абзац кіріспе бөлімінде көрсетіп кеткен мақсатқа сәйкес болу керек. Яғни, егер сіз аспектілерге талдау жасауды мақсат етсеңіз, әрбір абзацта талдау жасау керексіз. Ал әрбір абзац 5/7 сөйлемнен құралғаны жөн. Бұнда да кіріспеде қолданылған принцип жүреду. Мәселен, 1 және 2-сөйлемдерде мәселенің белгілі аспектісі туралы мәлімет беріледі. Ал 3 пен 4-сөйлемдерде осы мәліметтер бойынша сіздің ойыңыз. 5-сөйлемде жалпы жасалынған ойыңызды 1 сөйлеммен қорытындылау керек.

3. Қорытынды жазуда абай болу керек. Себебі, эссенің бұл бөлімінде сіздер жаңа мәлімет қоса алмайсыздар. Алайда, эссенің оңай бөлімі де бола алады, егер сіздер негізгі бөлімнің әрбір абзацында қорытынды 1 сөйлем жазған болсаңыз. Сол жазылған 3 қорытынды сөйлемді өзгертіп басқа сөздермен жазу керексіз. Содан кейін 3 қорытынды сөйлемді жалпылап 1 сөйлем жазылуы тиіс.

Біз қалай жазып жүрміз?

Эссе жазу әдістері туралы зерттеу барысында кезең сайын шеберлік-сыныптар, семинарлар, курстар, тренингтер өткізіліп келеді. Курс, тренингтер интерактивті формада өтеді. 20% – теориялық материал, 80% – тәжірибелік жаттығулар, пікірлесулер, кері байланыстар. Яғни, қатысушылар эссе жазады, кері байланыс арқылы жазу жолын меңгереді. Біздің түсінігімізде эссе әр адамның тақырып бойынша өз ойын білдіруі. Расында да, эсседе өз ойымыз жазылады. Дегенмен құрылым жағынан қиындықтар бар. Тезис қою қалыптаспаған. Пікірді аргументтермен дәлелдеп, қорыту жетіспейді. Пікір айтудан гөрі, ақпараттар жиынтығы беріледі. Қорытынды бөлімде тыңнан жаңа ойға көшіп, эссе тақырыбынан ауытқып кетеді. Эссені тұтас алғанда, эссе жазушы, тек қана кіріспе жазып шығатын жұмыстар да кездеседі. Эссе жазуды бастамас бұрын тақырып туралы түсінік тексеріліп, оған айтатын идея мен пікірлер, аргументтер жинақталады. Түсінік, пікір бар болғанымен, аргумент келтіру қиындық туғызады. Аргументтің аздығынан тақырып таңдауда қиындық туды. 

Жоғары оқу орнында эссе жазуы, мектеп бітірушілер емтиханының эссе форматында өтуі еліміздің білім саласына енген жаңалықтары. Сондықтан эссе жазу әдістерін жетілдіру – зерттеуге итермелейтін ісНачало формыКонец формы

Маленький секрет эссе : всё просто и легко.

Эссе как жанр сочинения активно вторгается в школьную жизнь. В итоговую аттестацию в школах Казахстана с 2016 / 2017 учебного года ввели эссе в классах с русским языком и в классах с казахских языком обучения. И во многих вузах эссе предлагается в качестве вступительного экзамена. Причём не только там, где предметная область – литература и русский язык, казахский язык и казахская литература, но и история, иностранные языки. Для грамотного и интересного написания эссе необходимо соблюдение некоторых правил и рекомендаций, с которыми вас познакомит следующая моя памятка.

1.Жанр эссе предполагает свободу творчества.

2.Эссе может быть написано на любую тему и в любом стиле.

3. О чём угодно и как угодно.

4. Эссе – это ваше размышление по поводу услышанного, прочитанного и просмотренного.

5. На первом плане эссе – личность автора, его мысли, чувства, отношение к миру. ЭТО ГЛАВНАЯ УСТАНОВКА ЭССЕ.

6. Однако надо помнить, что несмотря на свободу творчества, писать в жанре эссе совсем нелегко, так как надо найти ОРИГИНАЛЬНУЮ ИДЕЮ ( даже на традиционном материале), нестандартный, креативный взгляд на какую – либо проблему.

Строчка за строчкой пишем эссе:

Шаг 1

Определите содержание своего эссе. Содержание – это то, о чем вы будете рассказывать. По существу, вопрос о содержании можно сформулировать так: о чем вас попросили написать’’? Содержание должно учитывать следующие параметры:

Тема. Иногда вам уже дают тему, иногда просят придумать свою. В таком случае следует выбрать ту тему, которая вам нравится или в которой вы хотите стать настоящим экспертом.

Формат. Длина эссе, количество страниц и общая подача материала — все это важно. Строго следуйте требованиям к эссе, чтобы случайно не ухудшить свою работу.

Читатели. С кем вы говорите посредством своего эссе? Кого вы хотите им убедить? Вам нужно написать эссе так, чтобы оно обращалось к конкретным слушателям.

Шаг 2

Изучите материал, чтобы получить подтверждение для ваших аргументов.

Ищите в Интернете, идите в библиотеку или поищите в учебной базе данных. Не стесняйтесь спрашивать помощи у библиотекаря — в этом и заключается их работа.

Узнайте, какие источники допустимы.

Может, от вас требуется указать определенное число основных источников и некоторое — дополнительных?

Можно ли пользоваться Википедией? Это неплохой источник для того, чтобы ознакомиться со многими темами, но часто на не нельзя ссылаться, так как требуются более авторитетные источники.

Подробно указывайте, откуда был взят тот или иной факт. Правильно оформляйте цитаты, чтобы не пришлось потом переделывать все по ГОСТу в последнюю ночь.

Никогда не игнорируйте факты и утверждения, вступающие в противоречие в вашими аргументами. Автор хорошего эссе либо упоминает о других точках зрения и приводит свои аргументы против них, либо упоминает другие точки зрения и слегка меняет под их влиянием свою точку зрения.

Шаг 3

Анализируйте хорошо написанные эссе. В ходе исследования вы наверняка столкнетесь с хорошо написанными работами по вашей теме. Проанализируйте их.

Какие утверждения делает автор работы?

Почему все звучит так хорошо? Благодаря логике, источникам, написанию, структуре или чему-то еще?

Какие аргументы приводит автор работы?

Почему аргументы столь убедительны? Как подает автор факты, как он использует их в эссе?

Убедительна ли логика автора?

Почему эссе убедительно? Подтверждает ли автор свои утверждения убедительными примерами?

Шаг 4

Придумывайте свои собственные идеи. Конечно, всегда можно использовать чужие аргументы в подтверждение собственных высказываний. Впрочем, иногда нужно будет сделать эссе чуть более… уникальным.

Сделайте список идей. Можно строить ассоциаграммы.

Будьте готовы подождать вдохновения. И помните — хорошая идея может посетить вас где угодно, так что будьте готовы сохранить ее.

Шаг 5

Посмотрите на высказанные вами идеи. Выберите 1-3 самых лучших в поддержку вашей темы. И будьте готовы подтвердить их аргументами, полученными в ходе предварительно проведенного исследования.

Напишите тезис, который бы выступал в качестве сводки основных идей. Это нужно для того, чтобы читатели могли понять, о чем вы говорите и почему.

Тезис должен быть узко сфокусирован на вашей теме и том, о чем вы хотите рассказать.

Тезис не должен быть вопросом, быть написанным от первого лица, не иметь ничего общего с темой или быть спорным.

Шаг 6

Сделайте план своего эссе. Все, что вы придумали в ходе подготовки к эссе, запишите на бумаге. В одно предложение сформулируйте тему для ваших основных идей. Ниже сделайте список аргументов в пользу этого утверждения. Как правило, на каждую тему приводят по три доказательства№

Шаг7

Напишите основную часть эссе. В этом месте надо задуматься об объеме: если от вас ждут 5 абзацев, то не надо писать 5 страниц. Пока что можно писать по методу фрирайта, чтобы изложить на бумаге свои мысли в виде потока сознания. Сделать из более убедительными можно позже.

Избегайте очень широких обобщений. Читатель может с вами и не согласиться, что не пройдет даром для вашего эссе. Используйте более сдержанные и аккуратные конструкции.

Не пишите от первого лица. Кроме “я”, следует избегать местоимений “ты”, “мы”, “мой”, “твой” и “наш”. Подтверждайте мнение фактами, это будет звучать куда более убедительно. Вместо того, чтобы писать “Я читал, что Ницше…”, лучше написать так: “Как утверждал в своей работе Нишце”.

Шаг 8

Придумайте убедительное название работы и вступительную часть. Именно они определяют, захотят ли люди прочесть ваше эссе или же нет. Конечно, если эссе пишется для учителя, то он его так и так прочитает, но если вы отправляете эссе на конкурс, то следует хорошо постараться над названием и вступлением.

Не используйте очевидные конструкции типа “Данное эссе посвящено теме…”.

Попробуйте писать по формуле инвертированной пирамиды. Начните с очень широкого описания темы и постепенно сужайте ее до вашего конкретного тезиса. Для коротких эссе это должно занимать не более 3-5 предложений, для длинных — не более страницы.

Шаг 9

Напишите заключительную часть эссе. Подведите итог всем вашим аргументам и предложите варианты, как ваш вывод может быть использован в более глобальном смысле.

Ответьте на вопросы “Какие можно сделать выводы, если тезис был истинным?”, “Что дальше?”, “Какие вопросы остались без ответа?”

Приведенные вами аргументы должны подталкивать читателя к логичному выводу. Условно говоря, в конце эссе вы словно бы заново приводите тезис, чтобы помочь читателю вспомнить, о чем он вообще тут читает.

Поработайте над последним предложением. Если задачей названия и вступления служит убедить читателя прочитать вашу работу, то задача последнего предложения — заставить читателя вас запомнить. Если гимнаст, шикарно выступивший на брусьях, не сумеет приземлиться после упражнения правильно, то вряд ли кто-то запомнит его выступление. Гимнаст должен завершить выступление даже лучше, чем выполнил само упражнение. То же самое требуется и от автора эссе.

Проверка эссе

Перечитайте эссе на следующий день. Закончите работу над эссе за несколько дней до финального срока, чтобы у вас было время внести необходимые коррективы. Не надо писать на чистовик, если вы дважды не проверили текст на ошибки!

Исправьте все грамматические, орфографические и пунктуационные ошибки. Проверьте по учебнику, правильно ли вы использовали те или иные знаки препинания. Избегайте использования восклицательных знаков для усиления выразительности своих тезисов.

Проверьте все спорные гласные отдельно.

Тщательно проверьте пунктуацию в своем эссе.

Вычеркните все повторяющиеся или ненужные слова. Используйте словарь синонимов, если необходимо, и обязательно проверяйте по словарю, правильно ли вы использовали незнакомое вам слово.

В то же время, старайтесь писать коротко, интересно и по теме. Словарь синонимов сильно вам поможет, но не стоит использовать длинные и громоздкие слова. Лучшие эссе — четкие, убедительные и такие, которые могут понять даже самые широкие слои населения.

Сфокусируйтесь на глаголах. Глаголы передают информацию о действии. Правильно подобранный глагол — вот что отличает неудачное предложение от хорошего.

Не забывайте о прилагательных. Прилагательные созданы для того, чтобы служить описательными словами. Впрочем, когда они используются без разбора, то эссе становится менее удобочитаемым. Переложите большую часть описательной работы на существительные и глаголы, и только потом — на прилагательные.

Анализируйте, как воспринимается ваше эссе. Достаточно ли плавно перетекает одно предложение в другое? Все ли абзацы логически упорядочены? Хорошо изложить свою мысль вам помогут следующие приемы:

Когда события происходят последовательно.

Когда предложения дополняют друг друга.

Когда одна идея контрастирует с другой.

Когда вы описываете связь причины и следствия.

Когда вы соединяете сходные идеи.

Уберите все, что не относится к вашей теме. Вам ведь не нужна “вода” в эссе, не так ли? Всему, что не связано с темой, нет места в вашем эссе.

Дайте кому-нибудь вслух прочитать вам эссе или прочитайте его сами, запишите и воспроизведите. Порой ваши уши смогут найти ту ошибку, которую не сумели найти глаза. Эссе должно звучать “гладко”, все слова должны быть понятными.

Перепишите все проблемные места в тексте. Если надо — поработайте над текстом не только в масштабе предложений, но и в масштабе абзацев. И проследите, чтобы введение и заключение соответствовали изменениям и правкам.

Типы эссе

Эссе – рассуждение.

Напишите эссе так, будто бы вы участвуете в дебатах. В дебатах вы называете свою тему, приводите свои аргументы и озвучиваете перед слушателями заключение. Целью эссе — рассуждения является убедить читателя в вашей точке зрения по тому или иному вопросу.

Найдите в надежных источниках факты, подтверждающие ваше мнение. Ваши аргументы должны быть поддержаны фактами. Хорошо написанное эссе — это хорошо, но грамотно обоснованное эссе — неотразимо!

Кроме непосредственно исследования, вы можете провести эмпирические эксперименты — опросы, интервью или непосредственно эксперименты. Результаты опросов и интервью могут послужить отличным началом для вашего эссе.

Расскажите историю про факты. Не надо просто перечислять сами факты, расскажите историю!

Обсудите конфликтующие мнения. Представьте свои аргументы и с помощью логики и фактов покажите, почему заблуждается ваш оппонент.

Свяжите воедино ваши идеи в заключении. Обязательно сделайте ударение на высказанный вами тезис ‘’или’’ то, в пользу чего или против чего вы приводили доводы.

Эссе-описания, в отличие от эссе – рассуждения не ставят своей целью переубедить читателя. Вы просто приводите факты, найденные вами в ходе исследования.

Будьте беспристрастны. Эссе-описания не о мнениях и не о точках зрения. Их задача — сделать вывод на основе надежных данных.[3] Так что сосредоточьтесь на фактах и только фактах.

Эссе-повествование описывает событие, с кем-то когда-то произошедшее.

В вашем эссе должны быть все составляющие хорошей истории. Вам нужны введение, место и время действия, сюжет, персонажи, кульминация и заключение.

Введение: начало. Как вы начнете свою историю? Будет ли там что-то важное или полезное, о чем будет рассказано позднее?

Время и место действия: где и когда произошла история. На что похоже это место? Какими словами можно перенести туда читателя?

Сюжет: что происходит. В чем суть истории, о чем она? Почему эта история достойна быть рассказанной?

Персонажи: кто участвует в истории. Что рассказывается о героях истории? Что рассказывают нам герои про историю?

Кульминация: что захватывающего в истории. Увлекает ли история? Хотят ли читатели знать, что случилось потом?

Заключение: как и чем все кончилось. В чем мораль истории? Как изменились герои истории?

У вас должна быть понятная точка зрения. Как правило, эссе-повествование написано с авторской точкой зрения, но можно показать историю и под другим углом, если вы не забываете о своем видении проблемы.

Вам, как повествующему, можно использовать местоимение “Я” и форму повествования от первого лица. Но не надо злоупотреблять этим. Как и во всех эссе, большая убедительность проистекает от упоминания фактов и мнений от третьего лица.

Подготовьте мораль истории. Вы рассказываете историю, но у нее должна быть какая-то мораль. Так что введите свою основную идею в историю через тезис и следите, чтобы все части истории поддерживали этот тезис.

Чему вы научились? Описывает ли эссе это?

Как вы изменились? Это связано с предыдущим вопросом, не одно и то же. Покажите, как изменила вас история.

Тщательно проработайте язык эссе. Словами вы будете пробуждать в читателях те или иные эмоции, так что постарайтесь подойти к выбору слов ответственно.

Советы

Не спешите, но и не затягивайте. Сперва обдумайте главное, потом — менее важное.

Сделайте свое эссе интересным, чтобы люди поняли его послание и заинтересовались им.

Помните: не откладывайте написание эссе на вечер перед сдачей! Чтобы написать хорошее эссе, вам нужно время. В противном случае, в спешке вы можете написать плохое эссе.

Делайте ссылки на изображения, фотографии и графики, но не надо упоминать их, если непосредственно в эссе они отсутствуют.

Избегайте:

Слишком длинных списков.

Использование немаркированного списка внутри абзаца.

Использование сокращения “и т.д.”. Его могут понять как “и я не знаю, что еще привести в пример.

Перед тем, как начать писать каждый новый раздел, записывайте идеи, с ним связанные. Это лучше, чем надеяться на память и рисковать забыть о чем-то важном

Предупреждение

Не надо заниматься плагиатом. В скобках или сносках указывайте источники всех цитат, фактов и идей, не являющихся вашими же собственными и даже тогда, когда вы перефразируете их. Плагиат обнаружить не так уж и сложно — хоть поиском в Google, хоть с помощью программ. Более того, плагиат может даже выйти вам боком, если вместо того, чтобы придумать что-то новое, вы взяли уже существующее. В мире науки плагиат — серьезное обвинение.

Когда вы закончите писать, сделайте такое упражнение. Присвойте каждому абзацу букву: либо S (short), либо M (medium), либо L (long). S — менее 10 слов, M — менее 20 слов, L — 20 и более слов или К С Д ( короткие, средние, длинные).

Правильным является следующий или похожий порядок букв — M S M L M S или С К С Д С К, неправильным считается следующая последовательность: К К С К Д Д.

Неправильным является такая последовательность: S S S M L L L.

Методы и приемы написания эссе

Вступление

Основная часть

Заключение

Для меня эта фраза является ключом к пониманию …

Во-первых, … Во-вторых,… В-третьих, …

Таким образом, …

Выбор данной темы продиктован следующими соображениями …

Рассмотрим несколько подходов … Например, …

Подведем общий итог рассуждению …

Поразительный простор для мысли открывает это короткое высказывание …

Проиллюстрируем это положение   следующим   примером…

Итак,…

Никогда не думал, что меня заденет за живое идея о том, что…

Для полемического эссе: С одной стороны, … С другой стороны, …

Именно поэтому я не могу согласиться с автором высказывания …

Для выдвижения аргументов в основной части эссе можно воспользоваться так называемой ПОПC формулой: П — Положение  (утверждение) — Я считаю, что …; О — Объяснение — Потому что …; П — Пример, иллюстрация — Например,…; С — Суждение  (итоговое) —Таким образом,…

:

При написании эссе применяю ПОПС – формулу.

П – позиция или тезис рассуждения:

О – объяснение или аргументы; 

П – примеры или тоже аргументы;

С – следствие или вывод.

Освоение этого приёма подготовит обучающихся среднего звена к работе по написанию эссе в  выпускных классах.

       При работе по развитию письменной речи нужно отказаться от формализма и организовать живой диалог. Учитель должен быть на равных с ребятами. Он должен принимать  участие в создании письменного текста  на глазах у школьников.

Готовимся  в 5 классе к написанию .эссе о предмете, с которым связаны какие-то приятные воспоминания.  По моей просьбе пятиклассники приносят на урок эти предметы. Самые смелые  показывают и рассказывают всему классу, что их связывает с принесённым. У стеснительных есть возможность рассказать об этом только соседу по парте (на таких уроки дети садятся так, как им комфортно).  Я тоже приношу предмет и тоже  делюсь своими воспоминаниями, т.е. выступаю как партнёр и даю образец речи.  Затем прошу записать  

(П) позицию, которая представляет собой тезис последующего рассуждения.  И, конечно же, предлагаю свой вариант. Вместе редактируем записанное.  И снова самостоятельная работа: прошу пятиклассников 

(О) объяснить, почему они принесли в класс именно этот предмет.  Теперь  записанное читают только желающие. Гораздо сложнее с (П)  аргументами, поскольку  у обучающихся ещё небольшой жизненный опыт. Но  некоторые ребята, любящие читать, стараются привести для объяснения своих мыслей аргументы из прочитанных книг, пусть пока это детские рассказы и даже сказки.  

Если позволяет время, то  (С) вывод ребята формулируют, работая в парах.

      ПОПС – формула  — эта схема эссе — рассуждения.

И в том виде, в каком мы её осваиваем с учениками, она, а,  следовательно,  и шаги работы над сочинением, запоминаются  гораздо быстрее.

      И ещё одно правило: не ставить за  творческие работы  «3» и «2». Оценки должны быть либо «5», либо «4».  Если работа не получилась на «хорошо» или «отлично», необходимо дать ребёнку возможность  отредактировать её. И даже, возможен и такой вариант, пока остаться без оценки.

     Очень хороший способ, позволяющий активизировать мыслительную деятельность и мотивировать обучающихся:  взаимопроверка со специальными пометами, которыми проверяющий отмечает наиболее  яркие детали, образные выражения, интересные мысли, неясные места, требующие пояснения.  Анализируя и критикуя чужое сочинение, обучающиеся приобретают ценные умения для работы над текстом собственным.

    Ещё один пример. Урок развития речи по подготовке  к домашнему сочинению-рассуждению о книге в 7 классе.

    (П) позицию, т.е.  тезис рассуждения,  формулируем вместе, ответив на вопрос «Чем является книга  в жизни человека?»  Приходим к общему мнению: книга – наш друг и советчик даже в век всеобщей компьютеризации.  Ответы на вопросы: друг – это кто, что сделает для нас друг и  можно ли книгу назвать другом. Ребята ищут, работая в парах. В качестве вспомогательного материала используем упражнения из учебника (высказывания И.А.Гончарова и А. Кунанбаева.) Записываем вступление, которое и является тезисом рассуждения. Желающие зачитывают его.  Далее предлагаю семиклассникам раздаточный материал: высказывания о книге известных деятелей (Н.Г.Чернышевский, И.Алтынсарин, М.Горький, Дидро и др.). В основной части сочинения (О)  ребята объясняют, почему они сослались на те или иные высказывания, таким образом,  аргументами служат сами высказывания.  Высказывания о книге  обучающиеся приготовили и сами к данному уроку. На предложенный учителем вопрос: что даёт нам книга? ответ снова ищем в материалах учебника.  Предлагаю клише: в минуту грусти…, заставили задуматься о …, научили…, дали знания… и т.п. (П) примеры приводим и из личного опыта. Идёт  фронтальная работа(С) вывод каждый формулирует самостоятельно.  В парах ребята  обсуждают варианты темы эссе о книге. Напоминаю, что в заключительной части эссе (С) мы повторяем суть позиции: итак, таким образом, как видим. Вот некоторые из предложенных ими: «Книга — лучший друг человека», «Без книги жить невозможно», «Книга – наш первый помощник», «Книгу не заменит никто». После такой подготовки на уроке с домашним эссе-рассуждением о книге справляются все  обучающиеся.

     Думаю, что ПОПС-формулу  следует использовать и в устном рассуждении.

Вывод: Ну а теперь, для школьников, студентов, учителей и для всех тех, кто дочитал до этого места: на пальцах, в двух словах, маленький секрет эссе: эссе — это очень просто! Это всего-навсего сочинение! Только еще проще, потому что оно маленькое и может быть без предисловий, пролога, эпилога, содержания, списка литературы, завязки и прочих литературных премудростей и длинных объяснений. Всё это необязательно! Сразу пишите то, что хотите сообщить: коротко и ясно!

Эссе,которые нас привели к успеху!


«Шырайлы Шымкент»

«Кто в Шымкенте не бывал, тот много в жизни потерял», — говорят аксакалы.

Наш областной центр славится особенным менталитетом и особыми людьми, которых большинство жителей нашей страны почему – то недолюбливает. То традиции не те, то ездят не так, то выражаются по— другому.

А я люблю Шымкент и просто обожаю его жителей!

Во – первых, Шымкент всегда встречает с такой теплотой и гостеприимством.

Во – вторых, только здесь к гостям относятся с трепетом и добротой, что хочется возвращаться и возвращаться в этот город.

В – третьих, у нас выработалась привычка: раз в месяц ездить в Шымкент на выходные. Этих двух-трех дней вполне достаточно, чтобы вернуться отдохнувшей , полной сил и энергии.

Шымкент – старинный кент и современный мегаполис, третий по численности населения город Казахстана. Я часто приезжаю в областной центр в гости к тёте. Она живёт в доме, откуда видно Кошкар-ату, святую и главную реку Шымкента. Вот какое предание мне рассказала моя тётя…

Согласно одной из легенд, Кошкар-ата — это человек, который преуспел в изучении духовного наследия, в совершенстве знал Коран и Хадисы. Он пользовался огромным уважением в народе и был избран судьей. В течение многих лет , пребывая на этом посту, прославился своей справедливостью. Кошкар-ата считается одним из учителей Ахмеда Яссави. По народной легенде, когда Ходжа Ахмед получил благословение своего учителя и отправился на служение в Яссы, на память о родном крае он взял в руки молодую ветку и обмакнул ее в родник. А когда он двинулся в путь, по его следам и потекла эта река…

По моим личным ощущениям, Шымкент – энергетически мощный город. Думаю, это связано с тем, что город находится в окружении многих культурных и исторических памятников. Одна мечеть Арыстан — Баб чего стоит! Там тихо, спокойно, умиротворенно.

Но больше всего я люблю дендропарк, который выполняет роль «лёгких» Шымкента и наполняет его свежим воздухом.

Когда я впервые приехала в Шым, тётя первым делом повезла меня в дендропарк, который , по её словам, словно по мгновению волшебной палочки, возник на пустыре. Восхищались им и приезжали посмотреть на него не только жители нашей республики, но и из соседних стран и дальнего зарубежья.

Здесь , на поверхности озера, плавают лебеди, утки и гуси. В вольерах дендропарка появились белки, косули, пятнистые олени и павлины, а вся территория благоустроена и украшена скульптурами.

Безумно нравится парк «Кен-Баба», который находится в центре города . Здесь радуют глаз искусственное озеро и водопад, где плавают два лебедя. О том, какой вкусный шашлык, можно не рассказывать, об этом знают практически все!.. Именно в такие моменты начинаешь чувствовать себя настоящим шымкентцем!

Наш Президент как — то произнёс слова, которые стали крылатыми: «Жизнь даётся один раз, и прожить её надо в Шымкенте!»…Я полностью с ним согласна! Закончу школу и приеду сюда жить и учиться…

Эссе «Ты хочешь мира? Помни о войне!»

О войне нам рассказывают учителя и учебники по истории, там мы видим фамилии и цифры… А что такое для нас с вами эти цифры? Давайте только задумаемся: 4 года шла война – это 1418 дней! 34 тысячи часов и 20 миллионов погибших людей! 
• Если по каждому погибшему из 20 миллионов, в стране объявить минуту молчания, страна будет молчать…32 года!
• 20 миллионов могил на 2,5 тысячи километров – это значит 7, 5 тысяч убитых на километр, 15 человек на каждые 2 метра земли! 
• 20 миллионов за 1418 дней – это значит, 14 тысяч убитых ежедневно, 600 тысяч человек в час, 10 человек в каждую минуту. Вот что такое 20 миллионов!

9 мая 2015 года я собираюсь поехать на праздничный парад в вашем городе Шымкенте. Я обязательно подготовлю портрет своего прадеда, воевавшего в той страшной войне, чтобы вместе с ним пройти в бессмертном полку. А те ветераны, кто будут смотреть на нас с вами из окон своего дома – не в силах выйти на улицу — и те, кто эти силы в себе найдут, пусть получат письма от потомков. Потомков, которые расскажут о своих родных победителях, которые поделятся своими представлениями о подвиге советского солдата на войне.

Прочитав рассказ Б. Васильева «Экспонат №», я поняла, как дорожили письмами с Великой Отечественной войны. Мне приоткрылась тайна человеческой души, и я поняла насколько оно нужно человеку, пусть даже несколько дней бывшего на войне.
Я только раз видала рукопашный. 
Раз — наяву. И тысячу раз — во сне. 
Кто говорит, что на войне не страшно, 
Тот ничего не знает о войне.

Здравствуй, Солдат Победы, уважаемый ветеран Великой Отечественной войны! Мы не знакомы, но мне очень хочется поговорить с тобой… Кто знает, может быть, Ты и мой прадед были знакомы. Так или иначе, я думаю, существует неразрывная связь между всеми участниками Великой Отечественной войны.

Моего прадеда звали Амит, он прошёл всю войну и геройски погиб в 1945 году, за несколько дней до Победы…Моя прабабушка не умела писать и читать, а прадед владел только арабской грамотой. Поэтому у меня огромная просьба к Тебе, неизвестный мне, но такой дорогой для меня Старший Друг!!! Прочти это Письмо благодарности и любви и для моего прадеда.

Спасибо Тебе за отвагу, за мужество, за любовь к своей родной земле, за то, что подарили нам жизнь. Ведь без Твоего подвига не было бы и нас. Твоей памяти буду достойна!!!
Я знаю: слова благодарности обязательно будут Тобой услышаны, потому что военное братство было зачастую такой же силы, что и кровное родство.

С Благодарностью и Глубоким Уважением твоя правнучка Куралай!

Эссе – размышление

 Никак не могу не поделиться своими впечатлениями о поездке в Шымкент. Мои ученики  стали победителями республиканского конкурса эссе «Шырайлы Шымкент.» 31 мая победителей и их руководителей  встречали и чествовали с 9 утра в Grand hotel «Shymkent»…Целый день на Red  bus возили по городу и показывали достопримечательности областного центра: областную библиотеку» Отырар», дендропарк, парк » Независимости», монумент » Байдибек» и ещё много других  зрелищных мест…Фотограф и оператор ни на минуту не оставляли победителей, и мы чувствовали себя чуть ли не голливудскими звёздами! Знаете, я очень часто бываю в Шымкенте…Но эта экскурсия помогла мне и другим гостям увидеть Новь Старого Шымкента…А гостям с Кокшетау ,Алине и её руководителю, которые впервые посетили Шымкент,  безумно понравился город … Особенно всех нас ошарашило то, что в нашем славном Шымкенте теперь можно отправиться в увлекательное автобусное путешествие. Ярко-красные расписные экскурсионные автобусы, курсирующие по Шымкенту,  привлекали внимание горожан. И было такое ощущение, что мы попали за границу. А видео, снятые с высоты 4 метров. просто сразило наших родных, коллег и знакомых наповал! Все наперебой спрашивали меня: » Ты точно в Шымкенте? Это наш  Шымкент?»

    Сама поездка длилась с утра до вечера. И я рада, что и у коренных жителей есть теперь прекрасная возможность путешествовать по городу как в салоне автобуса, так и на открытой площадке второго этажа. Кстати, стоимость билета, что детского, что взрослого — символическая. А дети до семи лет и вовсе глядят на родной город совершенно бесплатно.
Вопрос об экскурсиях по городу поднимался в течение последних лет неоднократно. Инициаторами были в основном пенсионеры, люди, постоянно сидящие дома и не успевающие следить за новинками в родном городе. Новость об экскурсиях не только старшее поколение, но и молодёжь восприняли с восторгом. Во — первых, недорого. Во — вторых, удобно. В — третьих, увлекательно и познавательно. 
Особенно меня обрадовало то, что во время двухдневной экскурсии дети с разных уголков нашей страны нашли общий язык и подружились. Шымкент ещё раз доказал, что это солнечный город — сад с душевными и гостеприимными жителями… Я уверена, что эта поездка запомнится всем надолго! И МЫ БУДЕМ ВСЕМ РАССКАЗЫВАТЬ ОБ ЭТИХ  НЕЗАБЫВАЕМЫХ ДНЯХ!  Наши победители по приезде так рассказывали о поездке, что все дети наперебой меня просили: » Айгуль Алшынбаевна, давайте в следующий раз наши работы отправьте. Мы тоже хотим в Шымкент!»  Я думаю, что нам самим надо быть патриотами, а молодёжь на нашем примере научиться любить своё Отечество! Шымкент наглядно ещё раз нам показал, что он самый лучший город мира! Спасибо тебе, Шымкент, за то, что ты у нас есть!  ЖАСА, ЖАЙНА, ШЫРАЙЛЫ ШЫМКЕНТ!!! ДО НОВЫХ ВСТРЕЧ!

The rules of writing essay.

As you know in 2016/2017 school year testing system has been changed in Kazakhstan. The students at school write essay at the of the education. All universities in Kazakhstan prefer writing essay in native, Russian and English languages. We have to bring up the person who can describe the thoughts in three languages.

Wait a day or so and re-read your essay. Get your essay done a couple of days before the due date so that you have time to go back and revise it to make it polished. Avoid turning in a first draft that you haven’t double-checked for errors.

Correct errors related to grammar, punctuation and spelling. Consult a style book if you are unsure how to properly use quotation marks, colons, semicolons, apostrophes or commas. Avoid using exclamation points.

Analyze well-written essays. In your research you’ll probably come across really well-written (and not so well-written) arguments about your topic. Do some analysis to see what makes them work.

What claims does the author make?

Why do they sound good? Is it the logic, the sources, the writing, the structure? Is it something else?

What evidence does the author present to you?

Why does the evidence sound credible? How does the author present facts, and what is his/her approach to telling a story with facts?

Is the logic sound or faulty, and why?

Why is the logic sound? Does the author back up his/her claims with examples that are easy to follow?

Brainstorm your own ideas. Sure, you can use the arguments of others to back up what you want tosay. However, you need to come up with your original spin on the topic to make it uniquely yours.

Make lists of ideas. You can also try mind mapping.

Take your time. Walk in your neighborhood or local park and think about your topic. Be prepared for ideas to come to you when you least expect them.

Look at the ideas that you generated. Choose one to three of your strongest ideas that support your topic. You should be able to support these ideas with evidence from your research.

Write a thesis statement that summarizes the ideas that you plan to present. Essentially, let the reader know where you’re going and why.

A thesis statement should have a narrow focus include both your topic and what you plan to present. For example, «Although Eli Whitney’s cotton gin ushered in a new era of American prosperity, it also widened the gap in suffering for African-American slaves, who would soon be more in demand, and more exploited, than ever.»

A thesis statement should not ask a question, be written in first person («I»), roam off-topic or be combative.

Plan your essay. Take the thoughts that you brainstormed and assemble them into an outline. Write a topic sentence for your main ideas. Then, underneath, make bullet points and list your supporting evidence. Generally, you want three arguments or pieces of evidence to support each main idea.

Write the body of your essay. You do want to think about length here; don’t write pages and pages if your teacher wants 5 paragraphs. However, you should freewriteto let your thoughts reveal themselves. You can always make them more concise later.

Avoid sweeping generalizations. Statements such as «______ is the most important problem facing the world today,» can cause your reader to dismiss your position out of hand if he/she disagrees with you. On the other hand, «______ is a significant global problem» is more accurate.

Don’t use «I» statements such as «I think.» Likewise, avoid the personal pronouns «you,» «we,» «my,» «your» or «our». Simply stating your argument with supporting facts makes you sound much more authoritative. Instead of writing, «I found Frum to have a conservative bias,» tell the reader why your statement is true: «Frum displays a conservative bias when he writes…»

Come up with a compelling title and introduction. Your title and introduction make people want to read your essay. If your teacher is the audience, then of course your teacher will read the whole piece. However, if you’re submitting to an essay contest or writing an essay for college admissions, your title and introduction have to hook the reader if you want to meet your objectives.

Skip obvious expressions such as, «This essay is about, «The topic of this essay is» or «I will now show that».

Try the inverted pyramid formula. Start off with a very broad description of your topic and gradually narrow it down to your specific thesis statement. Try to use no more than 3 to 5 sentences for short essays, and no more than 1 page for longer essays.

Short essay example: Every year, thousands of unwanted and abused animals end up in municipal shelters. Being caged in shelters not only causes animals to suffer but also drains local government budgets. Towns and cities could prevent both animal abuse and government waste by requiring prospective pet owners to go through mandatory education before allowing them to obtain a pet. Although residents may initially resist the requirement, they will soon see that the benefits of mandatory pet owner education far outweigh the costs.»

Conclude your essay. Summarize your points and suggest ways in which your conclusion can be thought of in a larger sense.

Answer questions like, «What are the implications of your thesis statement being true?» «What’s the next step?» «What questions remain unanswered?»

Your arguments should draw your reader to a natural, logical conclusion. In a sense, you are repackaging your thesis statement in your concluding paragraph by helping the reader to remember the journey through your essay.

Nail the last sentence. If your title and first paragraph make the reader want to read your essay, then your last sentence makes the reader remember you. If a gymnast does a great balance beam routine but falls on the landing, then people forget the routine. Gymnasts need to «stick the landing,» and so do essay writers.

Select your strategy and structure. Some common strategies and structures for expository writing include:

Definitions. Definition essays explain the meaning of terms or concepts.

Classification. Classification essays organize a topic into groups starting with the most general group and narrowing down to more specific groups.

Compare and contrast. In this type of essay, you’ll describe either the similarities and differences (or both) between ideas or concepts.

Cause and effect. These essays explain how topics affect each other and how they are interdependent.

How-to. How-to essays explain the steps required for completing a task or a procedure with the goal of instructing the reader.

Include all of the elements of good storytelling. You’ll need an introduction, setting, plot, characters, climax and conclusion.

Introduction: The beginning. How are you going to set the story up? Is there something useful or important here that gets mentioned later on?

Setting: Where the action takes place. What does it look like? Which words can you use to make the reader feel like they are there when they read it?

Plot: What happens. The meat of the story, the essential action. Why is the story worth telling?

Characters: Who’s in the story. What does the story tell us about the characters? What do the characters tell us about the story?

Climax: The suspenseful bit before anything is resolved. Are we left hanging on the edges of our seat? Do we need to know what happens next?

Conclusion: How everything resolves. What does the story mean in the end? How have things, people, ideas changed now that the end is revealed?

PRES formula: Position- Reason -Explanation -Summari ( позиция – причина – объяснение – вывод).

Summari : And now for students, pupils and teachers there is a little secret of writing essay : you mustn’t write a lot of thoughts write briefly and clearly.

Контактные данные: e-mail: amitova.1969@mail.ru

Желаю творческих успехов и удачи во всех начинаниях!!!

______________________ Амитова А.А.

СДЕЛАЙТЕ СВОИ УРОКИ ЕЩЁ ЭФФЕКТИВНЕЕ, А ЖИЗНЬ СВОБОДНЕЕ

Благодаря готовым учебным материалам для работы в классе и дистанционно

Скидки до 50 % на комплекты
только до

Готовые ключевые этапы урока всегда будут у вас под рукой

Была в сети 21.05.2018 11:38

Боранбаева Мейрамкуль Жубаткановна

Учитель казахского языка и литературы

48 лет

рейтинг6 233
место4 819

Эссе жазудың теориясы

21.03.2018 17:33

Нажмите, чтобы узнать подробности

Оқушыларды эссе жазуға  тәрбиелеуге арналған жоспар

Просмотр содержимого документа

«Эссе жазудың теориясы»

Рекомендуем курсы ПК и ППК для учителей

Добавить комментарий

Ваш адрес email не будет опубликован. Обязательные поля помечены *